امروز چهارشنبه, 21 آذر 1397 - Wed 12 12 2018

منو

عقيده فقهاي شيعه درباره توسل

 

عقيده فقهاي شيعه درباره توسل

به عقيده شيعه اماميه، ائمه طاهرين(ع) حجت‌هاي خداوند بر خلق او، و واسطه بين خدا و خلق در تبليغ احكام دين‌اند و مردم بايد احكام دين را از آنان بياموزند. از اين جهت تفاوتي ميان ائمه و پيامبران ـ عليهم السلام ـ نيست. البته ائمه(ع) مبلّغ و مبيّن احكامي هستند كه از طرف خداوند بر پيامبر اكرم(ص) نازل شده است. آنان، اگرچه وحي دريافت نمي‌كنند، اما شارحان و مفسران معصوم وحي‌اند.

اگر كسي، گرفتار غلو شود و ائمه را عبادت كند، از نظر شيعه دچار كفر و شرك شده است. امّا واسطه بودن به اين معنا كه انسان، خداوند را بخواند و ائمه را واسطه قرار دهد كه خداوند حاجت او را برآورد، صحيح است و منع عقلي و شرعي ندارد؛ بلكه به آن سفارش شده است. در قرآن نيز مي‌خوانيم كه اگر رسول خدا براي كسي طلب مغفرت كند، خداوند اجابت مي‌كند: وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوَّاباً رَحِيم.[1] 

اخلاص براي خدا با توسل به اسباب و مسببات منافات ندارد؛ بلكه معناي اخلاص آن است كه در عالم مادي، وثوق و اعتماد به اين اسباب ظاهري نداشته، خدا را بر همه چيز محيط بدانيم. در عالم ديانت و تشريع نيز اسباب و مسببات صحيح است، مثل توسل به پيامبر يا ائمه ـ عليهم السلام. البته مقصود از اين توسل آن نيست كه پيامبر يا امام، خود حاجت شخص را برآورده كنند، بلكه مقصود آن است كه آنان واسطه شده، براي توسل كننده دعا كنند كه خداوند حاجت او را برآورده سازد.

يكي از مهم‌‌ترين و قوي‌ترين ادله اماميه در جواز توسل به اهل‌البيت(ع) احاديث فراواني است كه تمسك به ايشان را مجاز و بلكه واجب مي‌كند. مشهورترين و معتبرترين روايتي كه در اين موضوع وجود دارد، حديث متواتر «ثقلين» است. مطابق اين روايت مشهور كه راويان بسياري در ميان دانشمندان اهل سنت دارد، پيامبر(ص) فرموده‌اند كه دو گوهر گرانبها در ميان مسلمانان باقي مي‌گذارند و مادامي كه مردم به آن دو تمسك كنند، گمراه نخواهند شد.

إنّي تاركٌ فيكم الثقلين: كتاب الله وعترتي أهل بيتي  ما إن تمسّكتم بهما لن تضلّوا أبداً، وإنّهما لن يفترقا حتّي يردا عليَّ الحوض؛

«من دو يادگار گرانسنگ در ميان شما برجاي مي‌گذارم: كتاب خدا و خاندانم. تا زماني كه به اين دو تمسك جوييد، هرگز گمراه نخواهيد شد و به‌درستي كه اين دو هيچگاه از هم جدا نمي شوند تا در كنار حوض [كوثر] بر من وارد شوند.» [2]

اين حديث شريف با تعابير مشابه در بسياري از منابع سني و شيعي وارد شده است.[3]

تمسك به اهل بيت، نياز به زمينه‌هاي روحي و عقيدتي دارد. توسل، اين زمينه‌ها را فراهم مي‌كند و دل مؤمن را آماده پذيرش سخن معصومان(ع) و تمسك به تعاليم آنان مي‌نمايد.

خلاصه آنكه «به عقيده شيعيان، درخواست از پيامبر(ص) و امامان معصوم(ع) جهت برآوردن حاجات دنيوي و اخروي جايز است؛ چنانكه در زمان حيات آنان جايز بود؛ زيرا اولاً درخواست از آنها و مخاطب قرار دادن ايشان، خطاب به انسان‌‌هاي زنده و كريم است و ثانياً درخواست از آنان شرك نيست.»[4]

 

 



[1]. سوره نساء، آيه 64.

[2]. صحيح مسلم، ج7، ص122، مسند أحمد، ج3، ص14 و 17، مستدرك الحاكم، ج3، ص109و 148.

[3]. همان.

[4]. محمدحسن قزويني حائري، البراهين الجليه في رفع تشكيكات الوهابيه، ص 30.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

  1. خطبه ها
  2. آخرین اخبار